Als je niets te verbergen hebt waarom zou je dan iemand wantrouwen?
Recente Tweets
Laatste reacties
    Artikelen
    Foto's
    Lijst met albums
    Glazenhuis? Handhaving vereist middelen

     info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl

    Handhaving vereist middelen

    Memorandum over beleid en budget CBP 2008-2013 ter voorbereiding van het jaarplan 2008

    De samenleving stevent onherroepelijk af op wat wij de glazen samenleving zijn gaan noemen: ieder individu woont langzamerhand in een glazen huis, waarin respect voor de persoonlijke levenssfeer absoluut geen vanzelfsprekendheid meer is. De ontwikkelingen op technologisch gebied bieden ons enerzijds nieuwe en uitdagende mogelijkheden tot persoonlijke ontplooiing en tot aanzienlijke vergroting van efficiency in werk en privé sfeer, in de organisatie van overheid en private sector, in huis en huishouden. Maar die ontwikkelingen hebben ook een keerzijde: no place to hide, ook voor hen die – terecht of ten onrechte – menen dat zij niets te verbergen hebben. Want vroeg of laat zal de behoefte om in relatie tot anderen, in relatie tot relevante organisaties, in relatie tot het bedrijfsleven en de samenleving als totaal, gevrijwaard te blijven van ongeoorloofde, schadelijke of ongewenste inbreuk op de persoonlijke levenssfeer daardoor op de tocht komen te staan. Zonder dat basale vertrouwen in elkaar én in elkaars instituties (overheid/particuliere organisaties/bedrijfsleven/civil society), wordt de samenleving waarin iedereen binnen bepaalde grenzen tot volle ontplooiing kan proberen te komen, waarin in vertrouwen zaken kunnen worden gedaan, een fata morgana.

    Van een ingrijpend andere maatschappelijke orde is de wens om politie en justitie (nog?) beter uit te rusten in de strijd tegen terrorisme en andere maatschappelijk ernstig ontwrichtende vormen van criminaliteit. Het vinden van de juiste balans tussen het streven naar een grotere kans op veiligheid enerzijds en het ook in het veiligheidskader zoveel mogelijk waarborgen van een optimale vorm van bescherming van de persoonlijke levenssfeer, blijft een even moeilijke als noodzakelijke zoektocht indien we belangrijke rechtstatelijke principes overeind willen houden.

    Beide hierboven weergegeven ontwikkelingen storen zich op geen enkele wijze aan nationale landsgrenzen. Het zijn fenomenen die in alle – zeker alle democratisch geregeerde – landen spelen en die er toe leiden dat voor effectieve antwoorden vaak intensief internationaal overleg en besluitvorming noodzakelijk zijn. Kortom: het zoveel mogelijk respecteren van de persoonlijke levenssfeer is – naast een aantal andere eveneens uiterst relevante primaire voorwaarden - voor een leefbaar leven in een democratische samenleving onontbeerlijk. Daarbij is de grens welke inbreuk nog net wel acceptabel is en welke dat niet meer is, niet in absolute termen te vertalen; deze is altijd sterk afhankelijk van tijd, plaats en maatschappelijke context.

    Het beroep dat op basis van het vorenstaande op het CBP (in media vaak “de privacywaakhond” genoemd) wordt gedaan, leidt ertoe dat wij overspoeld worden met steeds complexere verzoeken om hulp, bijstand en advies door overheden en (semi) private organisaties. Zonder pretentie van volledigheid kunnen een aantal grote, politiek en maatschappelijk toonaangevende dossiers die niet primair in de sfeer van de veiligheid spelen genoemd worden: Burger Service Nummer; Elektronisch Patiënten Dossier, Elektronisch Kinddossier, Openbaar Vervoer chipkaart, Persoonlijke Internet Pagina, RFID, Nanotechnologie, Rekeningrijden, DigiD, fraude bestrijding sociale zekerheid, het nieuwe  zorgverzekeringsstelsel, Diagnose Behandel Combinatie, Verwijsindex Jongeren, Digitaal Klantdossier (eenmalige gegevens uitvraag), operatie Walvis, internet, internet zoekmachines (Google en anderen) etc. etc..Daarenboven wordt het CBP zeer frequent advies gevraagd of te hulp geroepen om mee te denken in het vinden van de noodzakelijke balans tussen de als absoluut ervaren noodzaak om politie en justitie beter uit te rusten voor een effectieve strijd tegen terrorisme en andere maatschappelijk ontwrichtende vormen van criminaliteit enerzijds, en het – ook in dat kader – zo veel mogelijk blijven waarborgen van de persoonlijke levenssfeer, anderzijds. Opnieuw zonder pretentie van volledigheid, kunnen de navolgende dossiers genoemd worden: alle opeenvolgende wetsvoorstellen die in het kader van de strijd tegen het terrorisme werden ingediend, bewaartermijn verkeersgegevens, PNR, Swift, Nodale recherche en Catchken, publicaties op internet van (mogelijke) verdachten, identificatieplicht bij banken, stadionbeveiliging (ADO en AZ), etc. etc..

    In bijna al deze dossiers spelen vragen waarbij efficiency, oplossing van maatschappelijke noden en politieke wensen en de revolutionaire mogelijkheden die de informatie technologie bieden, een rol spelen. In bijna al deze dossiers wordt door bestuurders en andere “verantwoordelijken” gezocht naar het juiste midden tussen de gestelde primaire doelen en de elementen die raken aan de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. In bijna al deze dossiers wordt het CBP indringend en soms langdurig door overheden en (semi) private organisaties te hulp geroepen, waarbij niet zelden aan ons adres de goed invoelbare wens wordt uitgesproken om die hulp terstond te “leveren”.

    Daarnaast vinden talloze burgers en individuele professionals inmiddels de weg naar het CBP: in 2006 waren dat er 6200. Soms worden wij door hen benaderd met eenvoudig te beantwoorden vragen; soms betreft het een verzoek om advies waarvoor nadere studie geboden is vooraleer een juist antwoord gegeven kan worden; soms betreft het klachten over de wijze waarop met persoonsgegevens is omgesprongen, soms worden ons verzoeken tot bemiddeling gedaan. Natuurlijk proberen wij aan veel van al deze individuele hulpverzoeken zo effectief mogelijk tegemoet te komen. Om de daarmee gemoeide tijd en energie tot een minimum te beperken, volstaan we vaak met een verwijzing naar onze twee internet sites, waarvan de ene (cbpweb.nl) er meer in het bijzonder is voor professionals en de andere (mijnprivacy.nl) meer bedoeld is voor het geven van antwoorden op privacy vragen van “gewone” burgers. Maar eerlijkheid gebied te zeggen dat (te) veel van deze individuele voorlichtingsverzoeken en verzoeken om advies niet verder in behandeling worden genomen :

    wij kunnen ons , hoe graag we dat ook zouden willen, gegeven de hoogte van het aan ons toegekende budget, onmogelijk het privacyleed van een ieder aantrekken omdat dat ten koste zou gaan van ons toezicht op een selectie van ontwikkelingen die potentieel élke burger kunnen raken.

    Als laatste maar zeker niet minste reden, is het CBP bovenal in het leven geroepen als toezichthouder; om toezicht te houden op naleving van de bepalingen neergelegd in de Wbp en in een aantal andere wetten. Daartoe zijn ons bepaalde bevoegdheden toegekend, waaronder het opleggen van bestuursdwang en last onder dwangsom, terwijl verantwoordelijken voor verwerking van persoonsgegevens de plicht hebben om aan een verzoek onzerzijds om inlichtingen en onderzoek mee te werken. Onze opdracht luidt om er voor te zorgen dat de normen en waarden, neergelegd in de Wbp zoveel mogelijk “autonoom” worden nageleefd. Het College meent dat, om effectief en optimaal aan die opdracht te kunnen voldoen, de pakkans op normoverschrijding moet worden verhoogd.

    Daarvoor is het noodzakelijk dat wij meer dan voorheen zichtbaar van onze handhavende bevoegdheden gebruik maken. Versterking binnen het CBP van het onderzoekspotentieel en van de juridische kennis en vaardigheden is daartoe onontbeerlijk, zodat eventuele uit die handhavende acties voortkomende procedures winnend kunnen worden afgesloten.

    Het CBP beschikt in 2007 over een budget dat ons in staat stelt maximaal 75 Fte in dienst te nemen. Van de circa 80 mensen die op grond daarvan in 2007 het werk verrichten werkt circa 1/3 deel in ondersteunende diensten. Met circa 50 Fte werkzaam in het hierboven weergegeven primaire proces, moeten wij de klus klaren: wetgevingsadvisering, hulp, bijstand en advies geven aan verantwoordelijken in alle overheden die ons land kent en aan de (semi) private sector, het internationale overleg voeren, in het bijzonder in EU verband, het doen van het op naleving en zonodig handhaving van de relevante wetten en wettelijke bepalingen gericht onderzoek en het voeren van de daaruit voortvloeiende procedures, het beschikbaar stellen van alle denkbare informatie over wet en wetsinterpretatie op basis waarvan optimale zelfredzaamheid gerealiseerd wordt én het geven van voorlichting en advies aan de circa 6200 individuele burgers en organisaties die ons daartoe op jaarbasis benaderen. Het behoeft op basis van het bovenstaande weinig betoog dat het ons niet gegeven is om al die taken snel en op hoog niveau te blijven vervullen. Wij zien ons daarom genoodzaakt keuzen te maken en prioriteiten te stellen. Want nu het College ervan overtuigd is dat het CBP zich meer als zonodig handhavende toezichthouder moet ontwikkelen en manifesteren om maximaal en effectief invloed uit te oefenen op de autonome naleving van de Wbp door “verantwoordelijken”, kan aan het maken van die keuzen niet worden ontkomen. Om een indruk te geven van waartoe die keuzen leiden, volgt hieronder een zeer onvolledige weergave van onderwerpen (adviezen, verzoeken om hulp en informatie, ingediende klachten en bemiddelingsverzoeken etc. etc.) die wij op grond daarvan in de afgelopen maanden reeds  niet of slechts marginaal ter hand kunnen nemen: biometrie, digitale televisie, identiteitsfraude, naleving GBA wetgeving, voorlichting cameratoezicht, beveiliging websites, stambomen op internet etc. etc.

    Maar storender nog: wij hebben noodgedwongen vele individuele burgers die zich met klachten en vragen tot ons wendden in de kou moeten laten staan; burgers die meestal niets te verbergen hebben, maar die door de wijze waarop met hen betreffende persoonsgegevens wordt omgesprongen schade hebben geleden, of zich daardoor in onze samenleving niet veilig of hinderlijk bespied voelen. Bovendien zullen wij minder dan voorheen verantwoordelijken behulpzaam kunnen zijn die voor het verzamelen en bewerken van persoonsgegevens in de private en publieke sfeer advies vragen om er zeker van te zijn dat zij binnen de kaders van de wet opereren.

    Zeker: in het kader van de evaluatie van de Wbp is de door prof. mr. Corien Prins in het jongste nummer van het Nederlands Juristen Blad opgeworpen vraag in hoeverre het CBP op doelmatige en doeltreffende wijze invulling heeft gegeven aan de krachtens de Wbp gegeven opdracht, een legitieme en overigens om uiteenlopende redenen mogelijk moeilijk te beantwoorden vraag.

    De door ons te maken keuzen zullen niettemin ´zeker weten”nog pijnlijker uitpakken als ons budget in de komende jaren – zoals ons nu is aangezegd – zal worden gekort in plaats van vergroot. Want dan krijgt Corien Prins gelijk als zij in datzelfde nummer van het NJB schrijft: “Uitgangspunt is dat het College onafhankelijk van de overheid opereert. Maar als de toezichthouder kennelijk al jarenlang (te) terughoudend door diezelfde overheid wordt gefinancierd, kan men wel degelijk spreken van indirecte sturing op (mate/kwaliteit van) advisering en toezicht.” Want dan is de toezichthouder niet meer in staat om “een zo belangrijke wet als de Wbp en een zo complexe materie als onze persoonlijke levenssfeer te handhaven” en “dan heeft de overheid daarin verantwoordelijkheid te nemen”, zo is haar stelling. Die verantwoordelijkheid brengt de noodzaak met zich om ons budget niet onaanzienlijke te verhogen – verdubbeling in de komende 5 jaar - bij gebreke waarvan de angst van Corien Prins werkelijkheid dreigt te worden: het glazen huis waarin ieder van ons inmiddels woont zal staan in een samenleving waar respect voor- en bescherming van de persoonlijke levenssfeer een illusie is geworden.

    Den Haag, 08-08-07

    Jacob Kohnstamm,

    Voorzitter College bescherming persoonsgegevens

    Reacties

    Commentaar
    Jouw naam/bijnaam
    Website url
    E-mail
    Je Punt profiel
    Hou mij op de hoogte
    Ik wil op de hoogte gehouden worden
    Dit is een verplicht veld
    Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl